Wydawca treści Wydawca treści

Biegi na orientację

Lubisz biegać, ale znudziło ci się bicie rekordów prędkości? Spróbuj czegoś nowego. W biegach na orientacje równie ważna co sprawne nogi i płuca jest głowa.

O co chodzi w biegu na orientację? O jak najszybsze przebycie określonej trasy wyznaczonej punktami kontrolnymi. Którędy zawodnik pokona dystans pomiędzy kolejnymi punktami, zależy tylko od niego: jego sprawności poruszania się w terenie, zmysłu orientacji i strategii. Do pomocy ma - coraz bardziej zapomniane w dzisiejszych czasach nawigacji satelitarnych - mapę i kompas. Żeby ukończyć zawody, musi zaliczyć wszystkie punkty w odpowiedniej kolejności. Swoją obecność w tych miejscach potwierdza na karcie startowej lub, coraz częściej, na specjalnym chipie.

Historia z armią w tle

Biegi na orientację wywodzą się ze Skandynawii. Pierwsze zawody zorganizowano jeszcze w XIX w. w Norwegii. Początkowo dyscyplina  cieszyła się niewielkim zainteresowaniem i startowali w niej głównie wojskowi. Dla cywilów, w czasach gdy sport nie był tak popularny, jak dziś, pokonanie dwudziestokilometrowych tras było zbyt wielkim wyzwaniem. Dopiero kiedy skrócono dystans  orienteering stał się popularniejszy wśród amatorów. W latach trzydziestych XX w. rozegrano pierwsze zawody międzynarodowe, a po drugiej wojnie światowej biegi na orientację zaczęto uprawiać poza Skandynawią, w 1961 r. powstała Międzynarodowa Federacja Sportów na Orientację, a pięć lat później odbyły się pierwsze mistrzostwa świata.

Dziś ten sport wciąż najpopularniejszy jest w Europie. Nieco mniejszym zainteresowaniem cieszy się w Ameryce Północnej, Wschodniej Azji i Australii.

Chociaż jest dyscypliną olimpijską, nigdy nie znalazł się w programie igrzysk. I pewnie długo nie znajdzie. Biegów na orientację w zasadzie nie sposób pokazać w telewizji ze względu na zbyt rozległy teren rozgrywania zawodów. Z tego samego powodu oraz tego, że biegi zazwyczaj organizowane są w lesie, trudno oczekiwać tłumu kibiców. Pomimo tej niemedialności, popularność orienteeringu rośnie, a na największych zawodach startuje nawet 25 tys. biegaczy. To liczba porównywalna z frekwencją na największych maratonach na świecie.

O co w tym chodzi?

W biegu na orientację bardzo ważna jest mapa, ale nieco inna od tych  używanych podczas leśnych wędrówek. Podstawowa różnica polega na tym, że lasy oznaczone są na niej  różnymi odcieniami zieleni. Im ciemniejszy kolor, tym gęstszy las, a więc poruszanie się w nim trudniejsze. Takie oznaczenia pomagają zdecydować czy lepszym rozwiązaniem będzie bieg najkrótszą trasą przez gęstwinę, czy lepiej trochę nadłożyć drogi i pokonać trasę przez rzadsze zarośla.

Reszta oznaczeń przypomina te powszechnie używane. Niebieskie elementy to obiekty wodne: rzeki, strumienie, jeziora, bagna czy studnie. Brązowe poziomnice obrazują ukształtowanie terenu: góry, pagórki, muldy, jary itp. Czarne znaczki pokazują charakterystyczne obiekty, np. głazy, myśliwskie ambony czy np. jaskinie.

Skala map używanych w orienteeringu jest dużo mniejsza niż turystycznych, zwykle 1:15000 lub 1:10000 (1 cm na mapie odpowiada 150 lub 100 metrom w terenie), a w wypadku biegów sprinterskich - nawet mniej niż 1:5000. Oczywiście nie obejdzie się tez bez kompasu. To dzięki niemu można ustawić mapę względem północy, a także przemieszczać się pomiędzy punktami kontrolnymi na azymut.

Punkty kontrolne podczas biegu na orientację oznaczone są tzw. lampionami. To biało-pomarańczowy lub biało-czerwony znacznik w kształcie sześcianu. Każdy z  punktów ma swój kod.
wyposażony jest też w perforator, za pomocą którego uczestnik oznacza kartę startową lub, coraz częściej, elektryczny czujnik, który rejestruje chip zawodnika.

Naturalnie w lesie

Najpopularniejszym biegiem na orientację jest bieg klasyczny (nazywany też długim). W równym stopniu sprawdza on techniki orientacji, co sprawność i wytrzymałość zawodnika. Pokonanie trasy zajmuje zwycięzcom około 75-90 minut. Biegi średniodystansowe nastawione są przede wszystkim na dobrą nawigację. Najlepsi kończą je mniej więcej w pół godziny. W biegu sztafetowym wygrywa ta - najczęściej trzyosobowa - drużyna, której zawodnicy po kolei zaliczą jak najszybciej i bezbłędnie swoje trasy. Organizuje się także biegi sprinterskie, nocne, długodystansowe czy punktowe, w których trzeba w określonym czasie zaliczyć jak najwięcej punktów kontrolnych.

Naturalnym terenem do uprawiania biegów na orientację są lasy. Dlatego też Lasy Państwowe postanowiły przyjść z pomocą miłośnikom tej dyscypliny. W 2011 r. Ogólnopolski Komitet Organizacyjny Biegu na Orientację Leśników przedstawił koncepcję Zielonego Punktu Kontrolnego. Chodzi o zainstalowanie w lasach lub parkach stałych punktów kontrolnych, które umożliwiłyby bieg w dowolnym czasie. Takie standaryzowane punkty mają logo właściciela, zarządcy terenu lub sponsora, plakietki z symbolem orienteeringu, kasownik (perforator) kart kontrolnych oraz kod kreskowy umożliwiający elektroniczne potwierdzenie obecności zawodnika. Do tego zarządcy terenu przygotowują znormalizowane mapy do orienteeringu, które uczestnicy biegu będą np. mogli ściągnąć z internetu.

Do tej pory powstało ponad czterdzieści projektów Zielonych Punktów Kontrolnych w Lasach Państwowych. Są takie na terenie nadleśnictw: Krynki, Bytów, Przedborów, Olsztynek,  Wieruszów, Maskulińskie, Spychowo, Brynek, Gdańsk, Mielec, Strzebielino, Hajnówka, Lipka, Woziwoda, Miękinia, Elbląg, Dojlidy, Solec Kujawski, Supraśl, Krasnystaw i Augustów. Ich wykaz można znaleźć na stronie www.zielonypunktkontrolny.pl.
 


Polecane artykuły Polecane artykuły

Powrót

Oferta edukacyjna

Oferta edukacyjna

Gdzie edukujemy?

Na terenie Nadleśnictwa Człuchów zajęcia edukacyjne prowadzone są w następujących miejscach:

  1. w wiacie edukacyjnej w Gozdnicy,
  2. w biurowcu Nadleśnictwa Człuchów zlokalizowanym przy ul. Jana III Sobieskiego 3 w Człuchowie,
  3. na ścieżce edukacyjnej w Leśnictwie Wałdowo,
  4. w szkółce leśnej "Gospodarstwo nasienno-szkółkarskie Marysin",
  5. w lesie,
  6. ponadto w szkołach, przedszkolach i innych instytucjach kulturalno-oświatowych w zasięgu administracyjnym nadleśnictwa.

 

Kto przeprowadza zajęcia edukacyjne?

Osobą odpowiedzialną za przeprowadzanie, koordynację zajęć i projektów edukacyjnych oraz promocyjnych jest pracownik nadleśnictwa posiadający w swoim zakresie obowiązków prowadzenie czynności związanych z edukacją leśną społeczeństwa.  W razie potrzeby, stosownie do posiadanej wiedzy, do realizacji zadań związanych z edukacją leśną mogą być angażowani również inni pracownicy nadleśnictwa. W przypadku zajęć prowadzonych na terenie wiaty edukacyjnej w Gozdnicy i ścieżki edukacyjnej w Leśnictwie Wałdowo- zajęcia mogą odbywać się bez udziału pracowników nadleśnictwa.

 

Jak zamówić przeprowadzenie zajęć edukacyjnych na terenie Nadleśnictwa Człuchów?

  1. Należy skontaktować się z osobą zajmującą się edukacją leśną w Nadleśnictwie Człuchów celem umówienia terminu  i miejsca przeprowadzenia zajęć. Można to zrobić telefonicznie pod nr telefonu +48 784-040-946 lub poprzez e-mail: jacek.godlewski2@szczecinek.lasy.gov.pl.
  2. Zajęcia edukacyjne z udziałem pracownika nadleśnictwa odbywają się zasadniczo w godzinach 7:00-15:00. Na pisemny wniosek zainteresowanego podmiotu, po wyrażeniu zgody przez Nadleśniczego, zajęcia mogą odbyć się również poza godzinami pracy nadleśnictwa.
  3. Po uzgodnieniu terminu należy wypełnić „Kartę zgłoszenia pobytu w wiacie edukacyjnej lub innym obiekcie Nadleśnictwa Człuchów w celach edukacyjnych" dostępną do pobrania na samym dole tej strony.
  4. Wypełnioną i podpisaną kartę należy dostarczyć do biura nadleśnictwa co najmniej 7 dni przed planowaną datą zajęć. Forma dostarczenia karty: tradycyjna lub elektroniczna (skan wysłany na adres  e-mail: czluchow@szczecinek.lasy.gov.pl).

 

Zasady udostępniania wiaty edukacyjnej w Gozdnicy

  1. Wiata edukacyjna w Gozdnicy może być udostępniana organizacjom społecznym, jednostkom samorządowym, jednostkom oświatowo-kulturalnym, komitetom rodzicielskim, służbom publicznym oraz innym zrzeszeniom, stowarzyszeniom lub organizacjom pożytku publicznego.
  2. Wiata edukacyjna w Gozdnicy udostępniana jest  przede wszystkim w celach edukacyjnych i  w takich celach udostępniana jest zawsze bezpłatnie.
  3. Zajęcia edukacyjne w ww. wiacie, w tym akcje, konkursy, lekcje terenowe, festyny, rajdy i inne przedsięwzięcia mogą być przeprowadzane z udziałem pracownika nadleśnictwa lub bez jego udziału.
  4. Zajęcia edukacyjne odbywają się zasadniczo w godzinach 7:00-15:00. Na pisemny wniosek zainteresowanego podmiotu, po wyrażeniu zgody przez Nadleśniczego, zajęcia mogą odbyć się również poza godzinami pracy nadleśnictwa.

 

W celach rekreacyjnych ww. wiata udostępniana jest odpłatnie. Obowiązujące ceny netto przedstawiono poniżej:

  1. Zorganizowanie ogniska na zewnątrz – 10 zł za każdą godzinę
  2. Korzystanie z wiaty bez wykorzystania wewnętrznego paleniska – 40 zł za każdą godzinę
  3. Korzystanie z wiaty z wykorzystaniem wewnętrznego paleniska – 50 zł za każdą godzinę

 

Jak zarezerwować wiatę w Gozdnicy w celu przeprowadzenia zajęć edukacyjnych?

  1. W pierwszej kolejności należy zapoznać się z  „Regulaminem korzystania z wiaty w Gozdnicy” dostępnym na dole tej strony.
  2. Następnie należy skontaktować się z osobą zajmującą się edukacją leśną w Nadleśnictwie Człuchów celem umówienia terminu udostępnienia wiaty. Można to zrobić telefonicznie pod nr telefonu +48 784-040-946 lub poprzez e-mail: jacek.godlewski2@szczecinek.lasy.gov.pl.
  3. Po uzgodnieniu terminu należy wypełnić „Kartę zgłoszenia pobytu w wiacie edukacyjnej lub innym obiekcie Nadleśnictwa Człuchów w celach edukacyjnych" dostępną do pobrania na samym dole tej strony.
  4. Wypełnioną i podpisaną kartę należy dostarczyć do biura nadleśnictwa co najmniej 7 dni przed planowaną datą zajęć. Forma dostarczenia karty: tradycyjna lub elektroniczna (skan wysłany na adres  e-mail: czluchow@szczecinek.lasy.gov.pl).

 

Jak zarezerwować wiatę w Gozdnicy do celów rekreacyjnych?

  1. W pierwszej kolejności należy zapoznać się z  „Regulaminem korzystania z wiaty w Gozdnicy” dostępnym na dole tej strony.
  2. Następnie należy skontaktować się z osobą zajmującą się edukacją leśną w Nadleśnictwie Człuchów celem umówienia terminu udostępnienia wiaty. Można to zrobić telefonicznie pod nr telefonu +48 784 040 946 lub poprzez e-mail: jacek.godlewski2@szczecinek.lasy.gov.pl.
  3. Po uzgodnieniu terminu należy wypełnić „Wniosek o udostępnienie wiaty w Gozdnicy na cele rekreacyjne” dostępny do pobrania na samym dole tej strony.
  4. Wypełniony i podpisany wniosek należy dostarczyć do biura nadleśnictwa co najmniej 14 dni przed planowaną datą wynajmu. Forma dostarczenia wniosku: tradycyjna lub elektroniczna (skan wysłany na adres  e-mail: czluchow@szczecinek.lasy.gov.pl).

 

Tereny leśne poza swym naturalnym pięknem mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia stąd prosimy o zapoznanie się z listą zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia osób przebywających na powierzchniach leśnych, w miejscach udostępnionych dla edukacji leśnej, rekreacji i turystyki dostępną do pobrania poniżej.